Soạn văn 7 Cánh diều

Soạn bài Trưa tha hương SGK Ngữ Văn 7 Cánh diều

Nội dung chính

 

Thuật lại nỗi nhớ quê hương da diết của một người con lâu ngày rời xa quê hương. Chỉ với những âm thanh quen thuộc, đơn sơ, mộc mạc, đã gợi lại trong trái tim những kỉ niệm xưa cũ không thể nào quên.


Bạn đang xem: Soạn bài Trưa tha hương SGK Ngữ Văn 7 Cánh diều

Chuẩn bị 1

Câu 1 (trang 63, SGK Ngữ văn 7 tập 2)

Đọc trước tùy bút Trưa tha hương và tìm hiểu thêm thông tin về tác giả Trần Cư.

Hướng dẫn giải:

Đọc trước tùy bút và tìm hiểu về tác giả.

Lời giải:

Trần Cư tên thật là Trần Ngọc Cư, sinh ngày 3-4-1918 tại Huê Lăng – Thủy Nguyên – Hải Phòng, sinh ra trong một gia đình đông con.

– Với bao nỗ lực của bản thân và gia đình, Trần Cư lấy được tấm bằng tú tài triết học phần một (năm 1938).

Được bạn bè mách bảo, Trần Cư tìm đến với báo chí. Vào năm 1941, lần đầu tiên trong đời ông có bài đăng trên tờ Tin mới văn chương

Chuẩn bị 2

Câu 2 (trang 63, SGK Ngữ văn 7 tập 2)

Tìm hiểu điệu hát ru của miền Bắc.

Hướng dẫn giải:

Tìm hiểu điệu hát ru của miền Bắc.

Lời giải:

Hát ru của người Việt ở Bắc Bộ có nguồn gốc lịch sử lâu đời, được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, ăn sâu vào tâm hồn người Việt.

Buổi ban đầu, tiếng hát ru có tính chất phản xạ, bản năng của người mẹ dùng để ức chế giấc ngủ và thể hiện tình cảm mẹ con thiêng liêng. Nhưng về sau, tiếng hát ru hình thành và trở thành một loại dân ca trữ tình nằm trong sinh hoạt văn hóa gia đình với chức năng giáo dục và thẩm mỹ sâu sắc. Hát ru đã vượt khỏi phạm vi gia đình và trở thành một loại dân ca nằm trong hình thức thanh nhạc. Hát ru người Việt ở Bắc Bộ ra đời là kết quả của sự sáng tạo cùng với tình yêu thương vô bờ bến của những người mẹ, người bà, người chị.

Không giống các thể loại dân ca khác chỉ bó hẹp trong bối cảnh của hội hè, những bài Hát ru ở Bắc Bộ thường mang tính chất ngụ ngôn, nội dung lời ca khá phong phú, mang nhiều hình ảnh nỗi niềm khác nhau. Từ hình ảnh những con vật thân thuộc, gần với cuộc sống của người nông dân như con cò, con vạc, con tôm, con mèo, con chuột, cái bống… đến công việc làm ăn, đi chợ; từ các mối quan hệ giữa con người với con người đến lẽ sống ở đời, các hiện tượng thiên nhiên quen thuộc. Lời ca của những bài Hát ru thường thể hiện tâm lý hồn nhiên, chất phác phù hợp với tính hình ảnh, tính cụ thể trong việc lĩnh hội hình tượng nghệ thuật của trẻ thơ.

Đọc hiểu 1

Câu 1 (trang 63, SGK Ngữ văn 7 tập 2)

Chú ý tình huống, địa điểm, thời gian,…của câu chuyện.

Hướng dẫn giải:

Đọc kỹ văn bản.

Lời giải:

Câu chuyện diễn ra vào một buổi trưa lung linh nắng, tại Chúp, bên kia bờ Cửu Long Giang, ở nhà một người bạn Nam Kỳ.

Tình huống xảy ra câu chuyện là khi nhân vật tôi nằm nghỉ trưa ở nhà người bạn, trong không gian vắng lặng buổi trưa có âm thanh tiếng ru quen thuộc.

Đọc hiểu 2

Câu 2 (trang 64, SGK Ngữ văn 7 tập 2)

Từ “nạo” trong câu: “Tiếng võng đưa kẽo kẹt như nạo vào hồn” diễn tả được điều gì?

Hướng dẫn giải:

Đọc kỹ văn bản.

Lời giải:

Từ “nạo” trong câu: “Tiếng võng đưa kẽo kẹt như nạo vào hồn” diễn tả tiếng võng cọ vào tâm hồn, mang đến cảm giác da diết bồi hồi.

Đọc hiểu 3

Câu 3 (trang 65, SGK Ngữ văn 7 tập 2)

Tại sao tiếng hát ru lại khiến nhân vật “tôi” nhớ nhà?

Hướng dẫn giải:

Đọc kỹ văn bản.

Lời giải:

Tiếng hát ru lại khiến nhân vật “tôi” nhớ nhà vì nhân vật “tôi” như đã gặp linh hồn của đất nước

Đọc hiểu 4

Câu 4 (trang 65, SGK Ngữ văn 7 tập 2)

Tiếng hát ru đã giúp “tôi” nhận ra điều gì?

Hướng dẫn giải:

Đọc kỹ văn bản.

Lời giải:

Tiếng hát ru đã giúp “tôi” nhận ra rằng: “Thì ra tôi phải đi mất hàng ngàn cây số mới nhận thấy ở giữa gia đình người cái hạnh phúc hằng ngày vẫn có ở chính trong gia đình tôi.”

Đọc hiểu 5

Câu 5 (trang 65, SGK Ngữ văn 7 tập 2)

Chú ý địa điểm và thời gian được nói tới trong các câu hát ru

Hướng dẫn giải:

Đọc kỹ văn bản.

Lời giải:

– Địa điểm: “nước non Cao Bằng”

– Thời gian: “khi đi trúc mọc măng/ Khi về trúc đã cao bằng ngọn tre” => thời gian dài đằng đẵng

Đọc hiểu 6

Câu 6 (trang 66, SGK Ngữ văn 7 tập 2)

Nhân vật “tôi” thấy hình ảnh gì của quê hương qua tiếng hát ru?

Hướng dẫn giải:

Đọc kỹ văn bản.

Lời giải:

Hình ảnh quê hương mà nhân vật “tôi” thấy qua tiếng hát ru là: “Những làng tre xanh trên ruộng lúa, với các cô thôn nữ khăn mỏ quạ, những đêm trăng trai gái hát trống quân, những đêm trèo ngày vào đám, tất cả cuộc sống nhịp nhàng, đơn sơ, đầy thi vị ngoài đồng ruộng, trong thôn xóm, tất cả những cái gì rất đẹp của quê hương đều lần lượt hiện về trong lòng tôi vì câu hát”.

CH cuối bài 1

Câu 1 (trang 66, SGK Ngữ văn 7 tập 2)

Bài tuỳ bút Trưa tha hương viết về chuyện gì? Đề tài và bối cảnh của câu chuyện có gì đặc biệt?

Hướng dẫn giải:

Đọc kỹ văn bản.

Lời giải:

– Bài Trưa tha hương nói lên những suy nghĩ và cảm xúc của tác giả về điệu hát ru nói riêng, nỗi lòng người xa xứ nói chung khi nghe tiếng hát ru của một người phụ nữ miền Bắc

– Đề tài và bối cảnh của câu chuyện nêu ngay ở phần mở đầu: “Một buổi trưa ở Chúp. Nguyên hôm đó là một ngày nghỉ. Tôi đạp xe sang thăm Chúp ở bên kia bờ Cửu Long Giang. Tôi nghỉ chân ở một gia đình người bạn Nam Kỳ. Sau bữa cơm trưa, ai nấy đều sửa soạn đi nghỉ… Bỗng nhiên, ở bên trái, ngoài hiên rộng, nổi lên tiếng võng đưa… Rồi một giọng cu em nổi lên – một giọng người Bắc…”

CH cuối bài 2

Câu 2 (trang 66, SGK Ngữ văn 7 tập 2)

Tiếng hát ru đã làm nhân vật “tôi” nhớ đến những gì?

Hướng dẫn giải:

Đọc kỹ văn bản.

Lời giải:

Tiếng hát ru đã làm nhân vật “tôi” nhớ nhà, nhớ về những ngày thơ ấu ở xứ Bắc với biết bao kỉ niệm hiện về: “Tự nhiên tôi nhớ nhà. Phải chăng tôi đã gặp linh hồn của đất nước. Hình như xa lắm, đã lâu rồi, ở mãi tít phương Bắc, trong gia đình tôi cũng có những buổi trưa oi ả với tiếng võng đều đều…”.

CH cuối bài 3

Câu 3 (trang 66, SGK Ngữ văn 7 tập 2)

Dẫn ra một số câu văn, đoạn thể hiện rõ tình cảm xúc động và những suy nghĩ sâu lắng của tác giả khi nghe tiếng hát ru.

Hướng dẫn giải:

Đọc kỹ văn bản.

Lời giải:

Tình cảm xúc động và những suy nghĩ sâu lắng của tác giả khi nghe tiếng hát ru được thể hiện qua đoạn văn: “Tôi bỗng nhớ nhà như một đứa trẻ. Và ngạc nhiên sao lại nằm ở đây, ở chốn rừng rú này. Thì ra tôi phải đi mất hàng ngàn cây số mới nhận thấy ở giữa gia đình người cái hạnh phúc hằng ngày vẫn có ở chính trong gia đình tôi.”

=> Nghe tiếng hát ru, “tôi” xúc động và thấy nhớ nhà, nhận ra một điều vô cùng có ý nghĩa đó là “ở giữa gia đình người cái hạnh phúc hằng ngày vẫn có ở chính trong gia đình tôi”.

CH cuối bài 4

Câu 4 (trang 66, SGK Ngữ văn 7 tập 2)

Qua một số câu văn cụ thể trong văn bản, phân tích đặc điểm của tuỳ bút: ngôn ngữ rất giàu hình ảnh và cảm xúc.

Hướng dẫn giải:

Đọc kỹ văn bản.

Lời giải:

Một hoặc hai câu văn thể hiện rõ đặc điểm của tuỳ bút: ngôn ngữ rất giàu hình ảnh và cảm xúc: Những làng tre xanh trên ruộng lúa, với các cô thôn nữ khăn mỏ quạ, những đêm trăng trai gái hát trống quân, những đêm trèo ngày vào đám, tất cả cuộc sống nhịp nhàng, đơn sơ, đầy thi vị ngoài đồng ruộng, trong thôn xóm, tất cả những cái gì rất đẹp của quê hương đều lần lượt hiện về trong lòng tôi vì câu hát”

=> Hình ảnh làng quê Bắc Bộ hiện lên đầy sinh động, gần gũi, nên thơ, đan cài với cảm xúc nhớ nhung và tự hào của nhân vật.

CH cuối bài 5

Câu 5 (trang 66, SGK Ngữ văn 7 tập 2)

Bài tuỳ bút cho em hiểu thêm được gì về điệu hát ru miền Bắc?

Hướng dẫn giải:

Đọc kỹ văn bản.

Lời giải:

Bài tùy bút cho em hiểu thêm rằng điệu hát ru miền Bắc không đơn thuần chỉ để hát ru em, ru con ngủ mà nó còn là điệu hồn dân tộc, nó là kí ức tuổi thơ của biết bao con người. Nó nhắc nhớ người ta về cội nguồn dân tộc và nơi chôn rau cắt rốn của mình.

Bài đọc

>> Xem chi tiết: Văn bản Trưa tha hương

Đăng bởi: Baitap.com.vn

Chuyên mục: Soạn văn 7 Cánh diều

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button